Tiểu sử

bác TÂM MINH Lê Đình Thám

Cụ Lê Đình Thám quê ở Đông Mỹ huyện Điện Bàn tỉnh Quảng Nam, sinh năm Đinh Dậu 1897.  Lúc thiếu thời cụ cùng người anh ruột của mình là Lê Đình Dương theo thân sinh học Nho Giáo.  Lớn lên cả hai anh em lại cùng theo tân học.

Năm 1916 đậu thủ khoa bằng Đông Dương Y Sĩ tại trường Cao đẳng Y Khoa đông Dương Hà Nội.

Năm 1919 đậu bằng Y Khoa Bác Sĩ ngạch Pháp, từ đó cụ được bổ nhiệm giữ các nhiệm sở Y Tế tỉnh Bình Thuận, Sông Cầu, Quy Nhơn , Tuy Hòa.

Năm 1926 cụ được chuyển về Hội An. Ở đây nhân chuyến đi thăm chùa Non Nước ở Đà Nẵng cụ đã đọc được bài kệ của Lục tổ Huệ Năng trên vách chùa và chính bài kệ này đã làm cho Cụ chú ý đến Phật Giáo. Trong thời gian này vì đứng ra tổ chức lễ truy điệu và thọ tang cụ Phan Châu Trinh nên Cụ bị đổi ra Hà Tỉnh.

Năm 1928 được chuyển về Huế. Với chức vụ Y sĩ trưởng Viện bào chế và vi trùng học Louis Pasteur, Cụ cộng tác với bác sĩ Normet-Giám đốc y tế miền Trung, phát minh được một số dược phẩm có gía trị. Cũng trong Năm 1928 nhân chuyến đi thăm chùa Trúc Lâm, yết kiến Hòa Thượng Giác Tiên, được Hòa Thượng giảng giải, sau đó Cụ phát bồ đề tâm quy y Tam bảo, nguyện phụng hành, truyền bá Phật Pháp và từ đó Cụ có Pháp danh Tâm Minh, Pháp tự Châu Hải.

Năm 1932 vâng lời chư  Đại lão Hòa Thượng Phước Huệ, Giác Tiên, Giác Nhiên, Tịnh Hạnh, Tịnh Khiết, Cụ đứng ra triệu tập 18 vị đồng lữ thảo điều lệ xin thành lập HỘI AN NAM PHẬT HỌC.

Năm 1933 Cụ phụ trách Y sĩ giám đốc Bệnh viện Bài Lao Huế, vào thời điểm ấy Cụ là một danh y uy tín và tiếng tăm nhất tại cố đô Huế. 

Về công tác Phật sự Cụ đã :

·         Khởi công trùng tu Tổ đình Từ Đàm làm trụ sở trung ương của Hội An Nam Phật Học.

·         Xuất bản NGUYỆT SAN VIÊN ÂM do Cụ làm chủ nhiệm kiêm chủ bút .

·         Thiết lập các cơ sở đào tạo tăng tài gồm cấp Trung và Tiểu học tại chùa Báo Quốc Huế, cấp Đại học tại chùa Tây Thiên Huế mà Cụ là vị bảo trợ và giảng sư chính yếu.

·         Xúc tiến thành lập các tỉnh hội, chi hội, khuôn hội Phật giáo khắp nơi tại Trung phần.

Năm 1935 Cụ dời nhà lên ở tại dốc Bến Ngự Huế.
Trong thời gian ở đây, từ cơ sở các Ban đồng ấu Phật Giáo, Cụ thành lập ĐOÀN PHẬT HỌC ĐỨC DỤC và thành lập GIA ĐÌNH PHẬT HÓA  PHỔ TÂM MINH vào năm 1940.  
Sau khi GIA ĐÌNH PHẬT HÓA  PHỔ TÂM MINH là gia đình đầu tiên được thành lập, lần lượt nhiều Gia Đình Phật Hóa Phổ khác cũng được thành lập ở nhiều nơi trên toàn quốc. 
Lễ vía Thành Đạo mồng 8 tháng 12 năm Mậu Tý nhằm ngày 06 tháng 01 năm 1949 Gia Đình Phật Hóa Phổ làm lễ chính thức thành lập tại chùa Từ Đàm Huế lúc 16 giờ do cố đại lão hòa thượng Thích Tịnh Khiết - Đức Đệ Nhất Tăng Thống chứng minh đại đạo sư.  Sau buổi lễ là lễ gắn huy hiệu Gia Đình Phật Hóa Phổ có đông đủ qúy vị Tăng Gìa tham dự.  Huy hiệu HOA SEN TRẮNG trên nền lục lá mạ do các chị thêu tay được Hòa Thượng chứng minh và qúy Ngài Giáo Phẩm Tăng Già gắn lên đồng phục cho anh chị em.  
Chỉ sau 2 năm, Đại Hội Huynh Trưởng đầu tiên của Gia Đình Phật Hóa Phổ toàn quốc được tổ chức vào các ngày 24, 25, 26 tháng 04 năm 1951 quy tụ hơn 50 đại biểu của các tỉnh hội về tham dự. Đại hội này đã quyết định đổi tên Gia Đình Phật Hóa Phổ thành Gia Đình Phật Tử.  Do đó Gia Đình Phật Hóa Phổ Tâm Minh chính là tiền thân đầu tiên của tổ chức GIA ĐÌNH PHẬT TỬ ngày nay. 

Năm 1945 sau cuộc đảo chánh Nhật, Cụ được chánh phủ Trần Trọng Kim mời giữ chức vu Giám đốc Y tế Trung Phần kiêm giám đốc bệnh viện Huế.

Năm 1949 Cụ được mời ra Bắc đề bạt làm Chủ tịch Phong trào vận động Hòa bình thế giới. Cũng từ đó hầu hết thời gian Cụ dành vào công việc dịch thuật Kinh sách như bộ kinh THỦ LĂNG NGHIÊM, Luận Khởi Tín, Bát Thức Tụng, Phật Học Thường Thức,  Phật Tam Kinh.v.v

 Tán thán về công đức của Cụ, ba vị cao tăng trong hàng ngũ lãnh đạo cao cấp của giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất đã phát biểu như sau : 

A.- Thượng tọa Thích Trí Quang đã nói : Trưởng giả Tâm Minh quả là một Phật Tử ngoại hạng.  Cho đến nay, lịch sử Phật giáo miền Trung vẫn là phản ảnh tiểu sử và cuộc đời của Cụ bác sĩ Tâm Minh-LÊ ĐÌNH THÁM.

 B.- Hòa Thượng Thích Minh Châu nguyên Viện Trưởng Viện Đại Học Vạn Hạnh Sàigòn đã phát biểu : Điều chúng tôi xác nhận ở đây là Cụ có một công đức rất to lớn đối với Phật Pháp; Cụ có thể xem như là người đầu tiên đã chú ý vấn đề đào tạo một lớp Tăng tài học hiểu Phật Pháp và phục vụ cho Phật Pháp.  Tóm lại tất cả những công lao to lớn mà Cụ bác sĩ Tâm Minh-LÊ ĐÌNH THÁM đã cống hiến cho dân tộc và đạo pháp có thể đúc kết thành 5 điểm như sau : 

1.- Cụ là người đã thiết lập những cơ sở giáo dục cho Chư Tăng như cấp Trung và Tiểu học tại chùa Bảo Quốc Huế, cấp Đại học tại chuà Tây Thiên Huế đã đào  tạo được một số chư Tăng tài ba lỗi lạc gánh vác nhiều nhiệm vụ quan trọng trong Giáo Hội như quý Hoà Thượng Đôn Hậu, Trí Thủ, Mật Hiển, Mật Nguyện, Mật Thể và quý Thượng Toạ Trí Quang, Thiện Hoà, Thiện Hoa, Thiện Siêu, Thiện Minh, Trí Tịnh.v.v

2.- Cụ là người đã đào tạo được một lớp nam nữ cư sĩ và tầng lớp trí thức hiểu biết về Đạo Phật.

3.- Là người đã “Đại Chúng Hoá Đạo Phật”,  thành lập chùa chiền, khuôn giáo hội, niệm Phật đường, đưa Đạo Phật về đến tận từng làng xã, nhờ vậy mà Đạo Phật lan truyền đến mọi tầng lớp dân chúng.

4.- Là người đã phiên dịch Kinh sách, viết bài Kinh Sám Hối “Đệ tử kính lạy” giảng dạy và truyền bá Đạo Phật bằng tiếng quốc ngữ Việt Nam, nhờ vậy mà Cụ đã Việt Nam hoá Đạo Phật , không còn lệ thuộc quá nhiều vào kinh sách chữ Tàu  như trước nữa.

5.- Quan trọng và đáng kể nhất, Cụ là người đầu tiên đã đem Đạo Phật đến với thanh niên trí thức và đồng thời Cụ cũng đã đưa thanh niên trí thức trở về nương tựa và tu học theo Đạo Phật.

 C.- Hòa Thượng Thích Thiện Siêu tổ đình Từ Đàm Huế đã phát biểu : Từ khi biết Đạo, Cụ đã nhất tâm nhất đức sống theo Đạo, học Đạo, hoằng Đạo, đi theo gót chân của bậc tiền sư không một bước nào, một lúc nào ngơi nghỉ. Đọc câu mà Cụ đã đi điếu Hòa Thượng Thích Giác Tiên, bổn sư của mình thì thấy rõ hạnh nguyện của Cụ lớn lao như thế nào :

Chúc Pháp linh truyền, chúc sanh linh độ
Thừa dương di huấn khởi vô nhơn.

Nghĩa là :
Chúc Phật Pháp cần phải truyền bá
Chúc chúng sanh cần phải tế độ
Lời di huấn ấy con đây xin gánh vác.

Trước linh cửu vị bổn sư của mình, Cụ đã phát nguyện gánh vác hoằng dương Chánh Pháp, cứu độ chúng sanh, cho nên từ đó trở đi Cụ luôn luôn đặt hạnh nguyện của mình ở trong Phật Pháp, đem Phật Pháp phổ hóa thế gian.  Cụ từng làm chủ bút tờ Viên Âm, một tờ báo hết sức có gía trị, phát huy Đạo giáo một cách đúng đắn, gây sự hiểu biết đúng đắn cho tất cả mọi người; ngày hôm nay những lời văn, những ý tứ của Cụ vẫn còn là những bài học cho mọi người. Cụ đã biến gia đình của mình thành một đạo tràng luôn luôn có các bậc tăng, ni, các vị cư sĩ tới lui học Đạo, nghe Cụ giảng Pháp.  Vì vậy cho nên đã một thời các niệm Phật đường, các chùa, hội, nơi nào cũng có treo ảnh của Cụ để chiêm ngưỡng, để tỏ lòng tôn kính của mình đối với một bậc đạo trưởng đã khai hóa cho mình.  Như vậy, đối với công cuộc chấn hưng Phật Pháp, Cụ là hàng cư sĩ đi đầu cùng với các bậc cao tăng thạc đức khai hoang phác cỏ để cho mầm giống Phật Pháp được đâm chồi nẩy lộc. Vì vậy mà Phật Pháp được phát huy, nhất là tại miền Trung có quy cũ, có nề nếp như ngày hôm nay.  Nhắc đến công lao của Cụ Tâm Minh thì tất cả những ai đã biết tới Cụ, đã đọc những lời của Cụ luôn luôn có một lòng kính trọng, qúy mến, thương yêu. 

Đó là những công đức vô cùng to lớn và hết sức quý báu mà Cụ đã cống hiến cho Đạo Pháp và dân tộc. 

Ngày 23 tháng 04 Năm 1969 nhằm ngày 7 tháng 3 Kỷ Dậu, Phật lịch 2513, Cụ an nhiên xả bỏ báo thân. 

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.