Tài Liệu
Gia Ðình Phật Tử


Hoạt Động Thanh Niên


 Trở về 

Tài liệu nghiên cứu tu học
trại đào tạo Huấn luyện viên
BHDTƯ/GÐPTVN

Trò chơi
Phương pháp
giáo dục trong GĐPT

DÀN BÀI

I.   Văn

II. 

III. Tu

II -

Những yếu tố để soạn và điều khiển trò chơi có kết quả.

A. Nắm vững mục đích: 

1. Bám sát chủ đề:

Huynh trưởng soạn trò chơi lớn, cần nắm vững yêu cầu soạn cho trại nào: Họp bạn - vượt bậc - khảo sát - truyền thống…Từ đó chọn đúng chủ điểm, bộ loại trò chơi. Theo gợi ý của một số nhà chuyên môn nên chia làm 4 loại:
-
         Chủ điểm
-
         Phương pháp trạm
-
         Chặng đường rèn chí
-
         Tổng hợp sinh hoạt

a.       Soạn cho trại họp bạn:

o Họp bạn truyền thống:
   * Hiếu
   * Hạnh
   * Dũng

o Họp bạn gia đình:
   * Thành đạo
   * Đản sanh

o Họp bạn chuyên năng:
   * Du khảo
   * Xã hội
Với các hình thức họp bạn; đây là dịp gặp mặt trao đổi kinh nghiệm vui chơi mang tính truyền thống đặc thù cho mỗi trại, mỗi lứa tuổi. Trò chơi lớn là lúc mình hòa, gây được ấn tượng, khắc sâu dấu ấn mà qua lý thuyết đã học, đã nghe. Tổ chức các mảng vui chơi có một chuổi chủ đề, bổ túc quán chiếu cho nhau như: Hóa trang - cắm hoa - triển lãm – văn nghệ - nấu ăn nhanh – trò chơi nhỏ đều diễn ra theo một tình tự mạch lạc hợp lý của câu chuyện đạo, mẫu chuyện tiền thân hay giai đoạn lịch sử, giáo sử - lịch sử các Đức Phật – các vị Bồ Tát. Tất cả Ban Quản Trại - Trại sinh hóa thân các nhân vật cho đến lúc mãn trại. Trò chơi kéo dài có chiều sâu, nhưng kiểm soát cho sống động rất khó. Qua đó ta đã đi vào áp dụng bộ loại tổng hợp. Tuy nhiên cũng có thể lồng vào các đoạn như trò chơi nhỏ để áp dụng chặng đường rèn chí như: vượt khổ hạnh tâm – theo chân Thái tử qua 4 cửa thành - Mục Liên qua chín tầng địa ngục – tìm lại chùa xưa “Pháp lôi, Pháp vũ, Pháp vân, Pháp điện” v.v…

Một điều cần lưu ý, trại họp bạn nằm trong diện rộng, kiến thức trại sinh không đều, Huynh trưởng cũng như Đoàn sinh có nhiều trình độ ở các bậc học. Khi chơi nên phân chia đồng đều trình độ, đủ các đơn vị để tránh mất vui - mất hào hứng.

b.   Về trại họp bạn chuyên năng – du khảo:

Để tìm hiểu tòng lâm, cố tự, di tích lịch sử thiền tông, địa lý lịch sử khu vực, danh lam thắng cảnh. Với một trò chơi lớn có chủ điểm, tập trại sinh tiếp cận với người thật việc thật, nhân chứng vật chứng. Đặt mình vào thời đại lúc bấy giờ, để ghi chép đúc kết thành bài thuyết trình.

c.   Trại chuyên năng xã hội:

Đây là một hình thức trại đi vào thực tế cuộc sống, thành công mang hiệu quả lớn, thất bại để tai tiếng lâu dài. Do khi hình thành một trò chơi có tầm vóc tác động lên được từng nhân tố, đưa từng công tác nặng nhọc, gian lao, trở nên thánh thiện – qua trò chơi để thấy được sự tổ chức, trật tự, kỷ luật, kỷ thuật làm việc của mỗi đơn vị Đội Chúng. Nhìn lại kết quả, qua từng giọt mồ hôi mới thật đáng quý và trân trọng.

d.  Soạn cho trại vượt bậc:

Oanh - Thiếu – Thanh – và Huynh trưởng

Trò chơi lớn lúc này mang tính chất khảo hạch, dó đó tùy yêu cầu của từng môn học để phân trạm và áp dụng phương pháp khảo trạm. Ở đây trại sinh trình độ tương đối đồng đều, cho nên từ chuyện kể đến bài ra phải bám sát chương trình – không vượt cấp – Có thể cho khảo hạch toàn bộ Phật pháp, Hoạt động thanh niên, Văn nghệ, nghi thức truyền thống, hoặc chỉ chú trọng những môn ta thấy trại sinh còn yếu kém cần bổ túc cho nhuần nhuyễn. Lưu ý là nêu bậc tính cách trong trò chơi là học thi, trúng cách chỉ là phương tiện, vượt được một bậc là qua một hóa thành, làm bàn đạp để tu tiến lên phía trước.

e. Soạn cho trại huấn luyện:

Đây là loại trại huấn luyện đào tạo cán bộ (từ cơ sở hạ tần (Đội, Chúng, Đàn) đến thượng tầng kiến thức (Vạn Hạnh) nên cần đầu tư thành trò chơi lớn tổng hợp để đào luyện về mọi mặt.

Đầu thứ Đàn, Đội chúng trưởng là cấp hạ tầng cơ sở, cần đào tạo kỷ - từ khâu chọn lựa trại sinh đến khâu huấn luyện, nhất là Đội chúng trưởng tập chịu đựng gian khổ - do đó trò chơi lớn về trại này phải thiên về động: hoạt động mạnh - thử sức bền – lòng kiên trung - đoạn đường khổ hạnh 6 ngày – có thể có một hai ngày tịch cốc – giúp nghèo - chiến thắng được tự thân vượt qua trò chơi lớn - Trại sinh sẽ ghi một ấn son cho cuộc đời mình.

Soạn cho trại Lộc Uyển – A Dục – nên có động có tĩnh – châm ngôn Gia Đình Phật Tử là Bi – Trí – Dũng, lớp Huynh trưỏng tập sự hăng hái bước trưởng đầu đời, chí nguyện dám nhận lãnh trách nhiệm, không sợ khó, đó là đức DŨNG phát tiết đầu tiên. Lớp huynh trưởng cấp I A Dục - tuổi đời và tuổi đạo đã có chút từng trãi, hăng say nhưng có phán đoán, chịu trách nhiệm, lãnh trách nhiệm có kế hoạch để hoàn thành biểu tượng cho đức TRÍ.

Khi soạn trò chơi lớn cho 2 loại trại này phải có động và tĩnh là vậy. Động để khuấy lên tính hăng say từ thân tâm trí, phải hướng vào mục đích lý tưởng, tất phải có kế hoạch có phương pháp thực hiện để hoàn thành trách nhiệm giao phó. Do đó hai loại trại này phải chuyển tải trong trò chơi một phần chương trình Kiên – Trì.

Trại Huyền Trang tuổi đời chửng chạc kinh qua nếp sống vì lý tưởng, vì đàn em thân yêu, đã vượt qua bậc Định – lúc này đem tình thương duy trì sự sống còn của sinh hoạt – đi vào chiều sâu của tư duy, biết lắng nghe, phán đoán và quyết định dứt khoát, đặt quyền lợi của Gia Đình Phật Tử lên trên hết. Một trò chơi lớn lắng đọng đi vào tâm tưởng lòng thương và trách nhiệm, sẽ có kết quả toàn lạc cho lý tưởng áo Lam.

Trò chơi lớn cho trại Vạn hạnh với tinh thần phát huy nội lực – hành trì – hoàn toàn cống hiến.


“thỏng tay vào chốn chợ đời,
lợi danh là cái bả ngoài tâm ta.
Khổ thọ, biêt khổ thọ
Lạc thọ biết lạc thọ
An lạc sâu vào chánh niệm”

Uống trà

Pháp thoại

Pháp đàm

Trò chơi lớn trong các trại huấn luyện rất quan trọng, nó đánh dấu cho trại sinh một giai đoạn trưởng thành, tự thắng bản thân để hoàn thành nhiệm vụ. Nó cũng giúp cho tổ chức chắc lọc được kinh nghiệm trong đào tạo phát triển nhiều nhân tố xuất sắc kế thừa về mọi mặt: vui chơi - kỷ luật - vượt khó – kiến thức - tổ chức – lãnh đạo – tu chứng – hành thân bồ tát hạnh lợi sanh.

 
2. Đi đúng tuần tự:

Soạn trò chơi lớn cho bất cứ trại nào, đều phải bám sát nội dung mà đặt ra các mục tiêu nhỏ để cấn trúc trò chơi cho mạch lạc. Khớp với nội dung, tuần tự hướng dẫn từ thấp lên cao, từ dễ tới khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ thế trí đến vô số trí, từ tục đến đến chơn đế. Đưa trại sinh từ bất ngờ này đến ngạc nhiên thích thú khác lúc nào cũng như mới. Tạo được sự hứng phấn quên mệt nhọc trần lao. Khi hết cuộc lưu đưọc một chuỗi sự kiện bổ túc cho nhau chiếu đẹp như bảo châu anh lạc.

 


B. QUÁN TRIỆT YÊU CẦU:

Như đã nêu ở phần A – Tùy theo yêu cầu của mỗi trại mà sắp xếp bộ loại cho hợp lý. Trò chơi lớn cần lồng vào vui chơi, vượt khó, khảo hạch, rèn luyện chuyên đề. Huynh trưởng soạn khảo hạch cần bám vào chương trình tu học và huấn luyện của mỗi cấp trại để đề ra phương hướng nhu cầu chơi mà học ôn thi theo 4 nhóm ấn định sẵn.

1.      Phật Pháp:
a.      Trau dồi kiến thức: Lịch sử các đức Phật, giáo sử.
b.
      Rèn luyện nếp sống đạo: bố thí, từ bi, nhẫn nhục.
c.
       Trau dồi hoạt động: Thực hành tự thân - thực tập quán niệm, chánh niệm.
d.
      Chuyện tiền thân, chuyện đạo, các vị bồ tát, Thánh tử đạo.

2.      Hoạt động xã hội:

Đây là một mảng lớn cần thiết cho mọi lứa tuổi. Gia Đình Phật Tử lấy làm phương tiện nhập thế, qua mục đích thứ hai trong trò chơi lớn:

a. Lồng trò chơi lớn vào hoạt động xã hội:

Trong một chuyến công tác xã hội đến nhiều nơi, làm nhiều công tác. Tuy nhiên, Ban chỉ đạo chỉ mã hóa tại một đơn vị, với một công tác nhất định. Có mặt bàng đồ chơi, công việc lồng vào các trạm cũng cụ thể dể kiểm tra, gây được thư giản.

b. Lồng Họat động xã hội vào trò chơi lớn:

Một trò chơi lớn được soạn thảo công phu cho một chuyến đi. Đã có chuẩn bị chia đội chúng – phân công dụng cụ mang theo – giờ tập kết nhận lệnh lên đường – Tùy theo Mật thư mà mỗi đội chúng thực hiện một công tác khác nhau, hoặc một công đoạn trong công tác chung. Có sự kiểm tra chặc chẻ về kỷ thuật, mỹ thuật, môi sinh, môi trường, nhất là khâu đắc nhân tâm với đồng bào sở tại.

c. Trò chơi hoạt động xã hội:

Cũng có thể chỉ là một khâu của toàn trò chơi. Tùy theo bậc học, cấp học, tuổi tác, cấp trại mà lồng vào làm toát lên dấu ấn châm ngôn Bi Trí Dũng, qua tình đồng bào đồng loại, nếp sống xã hội lành mạnh, gây nhân lành, nghiệp thiện làm hành trang cho đoàn sinh. Huynh trưởng nhập thế.

d. Hoạt động thanh niên:

Một trò chơi lớn thành công nhiều hay ít, hoạt động thanh niên đông một phần quan trọng vì nó gồm nhiều môn đa dạng, như một mạng lưới tạo thiên la địa võng làm cho người chơi phải khéo léo, mưu trí mới vượt qua.

· Truyền tin: Là một môn đứng đầu (công vi thú, tội vi khôi) trò chơi lớn luôn bắt đầu từ bản tin. Nếu soạn tin – phát tin - nhắn tin - dịch tin chỉ sai một ly là đi một dặm, sẽ gây nhiều phiền toái cho toàn cục trò chơi. Do sự đoán mò hay do sự thông minh bị đánh lừa, thế là đi trễ về muộn, gây tâm lý chán nãn lúc khởi đầu.

· Mật thư: Đây là bộ môn thiên biến vạn hóa, nhưng Huynh trưởng phải có khả năng chuyên môn vững, nắm được trình độ của trại sinh, bảo đảm cho tất cả trại sinh (ít ra là 60%) dịch được, để kích thích sự học cầu tiến, không phải đánh đố tỏ ra ta giới nhất, ngoài ta ra ai ai cũng tịt, thế là đưa đến ít nhất một phần thất bại đầu tiên về mặt tâm lý đối với một số trại sinh cá biệt.

Mật thư từ dễ tới khó, từ đơn giản dẫn lần tới phức tạp, nâng cao đúng quy ước – cách điệu hóa làm cho mọi thành viên chơi trở thành mắt xích, xuyên suốt trò chơi, không một ai bỏ cuộc, gián đoạn trò chơi, hoặc lẽo đẻo chạy theo như một đoàn quân thất trận đi và không biết đi về đâu. Ngoài ra nếu Mật thư được dùng khóa Phật hóa nữa là tuyệt diệu.

· Dấu đi đường: Đây là quy ước được tiêu chuẩn hóa, có sẵn trong tài liệu, phải thuộc nằm lòng từ dấu đến quy cách ghi. Cứ theo đó mà ghi, đánh dấu cho đúng yêu cầu, không thêm bớt tùy tiện làm ngưng trễ rối loạn cuộc chơi.

· Phương hướng đồ bản: Trò chơi lớn thường diễn ra trên địa bàn rộng, địa thế, sơn thủy càng phức tạp càng hào hứng. Rừng núi chập chùng, nhiều lối mòn, ngã rẽ có khi đến ngõ cụt mất lối. Đo đó xác định được phương, định được hướng, đánh dấu được chớp núi, ngọn cây cao làm mốc cho tọa độ là điều rất cần thiết. Huynh trưởng soạn trò chơi phải thật cẩn trọng không thể đem trại sinh gởi cho may rủi, hối hận thì chuyện đã rồi.

· Trò chơi nhỏ: Trên cuộc hành trình đến đích, tinh thần hành giả lúc nào cũng căng ra, chuẩn bị đối phó, sức chịu đựng lo lắng từng giây tưởng chừng ngẹt thở. Một trò chơi nhỏ, một tiếng reo đúng lúc sẽ làm giảm bớt nhiệt độ, xã bớt dồn nén, kiểm tra mà trại sinh không biết, gây bất ngờ thú vị. Có khi trò chơi, tiếng reo chửa cháy được một vài trạm sút chốt, nối lại mạch lạc, chuyển vào mạch chính của trò chơi. Thổi sinh khí, khuyến khích đem nguồn vui sức mạnh cho hành giả tiến về phía đích.

Huynh trưởng soạn trò chơi lớn - Đời sống trại hay Huynh trưởng đứng trạm sử dụng nhuần nhuyễn trò chơi nhỏ, tiếng reo làm cuộc chơi thêm sinh động.

Thí dụ: Trại sinh Huyền Trang khi vượt sa mạc Gobi – qua trảng cát - dưới trời nóng cháy - nước chỉ tiêu chuẩn một chung một người – cơn khát cháy cổ - qua trạm gặp Tôn Ngộ Không – sai đi tìm nước.

Huynh trưởng trạm đóng vai Tôn Ngộ Không – sau khi nhìn đông, nhìn tây – cho biết cách mấy dặm dù thiếu nước nhưng có vườn đào tiên, ai ăn được dù một miếng cũng hết khát – và lấy từ túi ra quả chanh (đào tiên) – ra điều lệ chơi – cùng hát bài “tập làm giông”" ai chỉ đúng tay Ngộ Không cầm quả chanh sẽ được thưởng một múi – và chưa ăn, tiếp tục đến Sa tăng, Bát giới – sau đó cùng thưởng thức từng chút một - Sức chia sẽ chuyền cho tất cả đội chúng - tiết đích nước bọt - đỡ khát để tiếp tục lên đường.


C. QUAY VỀ CHÁNH PHÁP:

Chúng ta là Huynh trưởng của Gia Đình Phật Tử Việt Nam, tổ chức giáo dục Thanh Thiếu Đồng niên theo tinh thần Phật giáo. Trò chơi lớn là một chuỗi bài giáo dục “hướng chơi mà đạt thực”. Đích cao của nghệ thuật trò chơi lớn là hành giả ngộ được đâu là hóa thành, đâu là bảo sở.

Do vậy một trò chơi lớn đều chuyển tải cho được một dung lượng chánh pháp nhất định. Thường thường một trò chơi lớn đều có một cốt chuyện làm phông, để dẫn dắt trại sinh hóa thân theo cốt truyện. Tùy theo mục đích yêu cầu mà người soạn dựa theo từng loại như Lịch sử - giáo sử - chuyện đạo - chuyện tiền thân.

Phật hóa và lồng pháp số một cách có hệ thống - kể cả các mật thư - sẽ làm cho trại sinh nhớ mãi, rút ra thuộc tên 37 phẩm trợ đạo.

Thí dụ:
Số 1: nhứt thừa - đệ nhất nghĩa đế
Số 2: nhị thừa - bất nhị pháp môn
Số 3: tam bảo – Tam pháp ấn – tam vô lậu học
Số 4: tứ đế - tứ ân - tứ chánh cần.
Số 5: ….

Yêu cầu đặt nặng khảo sát môn nào – thì chú trọng môn đó, không nên ôm đồm các môn khác cho nhẹ nhàng để nhanh chóng qua trạm.

Làm sao thuyết phục thu hút được hành giả từ đầu tới cuối - muốn biết xảy ra chuyện gì, tới tiếp, trạm sau sẽ rõ. Như đặt hành giả trước công án thiền “mứt đầu sao ai sẽ buông tay” các gút của trò chơi bao giờ cũng đợi đấy, tiếc nuối, chờ mong, khát khao đến độ giải thoát (bảo sở).

Cũng từ các pháp số đưa đến xuyên suốt hàng đội chúng tự trị - qua các phiếu phân công, trình diện, mang tải dụng cụ đội chúng, v.v…


D. THÔNG SUỐT LỘ TRÌNH:

Đưa một Đội chúng di hành qua một thôn ấp - một chặng đường là đã phải thông suốt lộ trình, ngã rẽ, cầu cống - phải kẻ lên bản đồ lộ trình. Huống chi lập đường đi cho cả một tập thể, chơi trò chơi lớn thường phải diễn ra trên một địa hình rộng lớn, mà càng phức tạp càng hào hứng, càng khích lệ sự truy tìm của hành giả, và cũng càng tăng sự bất trắc, mất dấu, mất đích ngắm. Sai tọa độ, lạc đường. Do đó cần có sự thăm dò lên bản đồ địa hình, hướng mốc ngắm, độ cao tương đối chính xác. Huynh trưởng soạn trò chơi lớn và huynh trưởng phụ trách trạm phải thực tập thông suốt trước các công đọan yêu cầu hành giả phải vượt qua- các công trình cần trại thực hiện khi vượt trạm. Bản đồ đánh dấu nơi đặt trạm, nơi vượt chướng ngại, nơi thực hiên các cấu trúc lều, cầu, cổng, cáng, nấu cơm…từng địa hình, địa thế mà đặt từng mục khảo sát cho trạm hoạt động hợp lý tránh được tối đa tai nạn. Bản đồ cũng cần ghi rỏ đồi núi, trường học, chùa miếu đình. Mỗi chặng gồm mấy dấu đi đường, những loại dấu nào - để so lại – sổ tay lúc vượt trạm hoặc lúc chung cuộc.


E. PHÂN CÔNG HỢP LÝ:

Chọn mặt gởi vàng. Trò chơi lớn thành công đến mức độ nào là có sự quán triệt và thực hiện linh hoạt nghiêm túc của huynh trưởng phần hành được phân công giao phó. Do đó phải chọn Huynh trưởng trạm vững vàng, theo yêu cầu từng công đoạn, giao nhiệm vụ cụ thể từng cá nhân, có trạm trưởng chịu trách nhiệm. Trái lại nếu huynh trưởng trạm non kém, trại sinh sẽ xem thường, mất tin tưởng, trò chơi từ đó giảm sút giá trị. Đã giao trọn vẹn từng phần hành nên có giao ướt kỷ luật bắt buộc, nội dung khảo hạch từng trạm thống nhất theo yêu cầu đáp ứng. Không tự cương tùy hứng, thêm bớt tùy tiện (thực hiện đủ không thiếu không thừa).

Một yêu cầu không thể thiếu cho huynh trưởng trạm là đánh giá phân minh, thấu tình đạt lý, không để tình cảm ghét thương xen vào làm mất sự vô tư đưa đến những khiếu nại về tính công bằng giảm ý nghĩa trò chơi, phản lại tính giáo dục.

Một nguyên tắc lưu ý huynh trưởng trạm là giữ bí mật tuyệt đối. Để trò chơi được hào hứng phân minh. Tai mắt trại sinh sẽ xì xào rồi lan dần. Sự nghi ngờ lan nhanh như một bệnh dịch, thế là kết quả, công lao khổ cực chuốc lấy ưu phiền. Do đó huynh trưởng trạm chỉ nên biết nội dung trạm mình phụ trách mà thôi.


F. ĐẠO DIỄN MẠCH LẠC:

Người soạn, dẫn chuyện và điều khiển như một nhà đạo diễn lành nghề. Phải am hiểu trình độ của Huynh trưởng trạm, của trại sinh tham gia, từ trình độ bậc học thấp nhất đến bậc học trình độ cao nhất để không bị rơi vào 2 trường hợp dễ quá, xem thường trò chơi; khó quá không theo kịp chán nản bỏ cuộc giữa chừng. Bởi vì mỗi mẫu chuyện đạo, một giai đoạn lich sử, giáo sử, đều được cơ cấu hợp lý vào mỗi bật học hoặc lịch sử Phật Giáo Việt Nam đời nhà Lý mà lồng vào.

Thí dụ: Ta không thể đem mẫu chuyện Ngài Văn Thù hóa cho trò chơi vượt bậc sơ thiện, hay chuyện Sư tử trọng pháp lồng vào Trò chơi lớn của bậc Chân cứng, v.v…

Bởi trại sinh sẽ rất thích thú khi dịch ra một mật thư có địa danh, nhân vật mà mình đã học, đã nghe qua, gặp vị thần mình biét tánh ác tánh thiện.

Do vậy, người dẫn chuyện cần nhân cách hóa kịch bản từng địa danh, từng nhân vật theo hư cấu cốt truyện một cách phù hợp và linh động. Như vườn chùa trở thành vườn Cấp Cô Độc, tất nhiên phải gặp Thái tử Kỳ Đà. Ngài Da Xá. Vườn hoa Tịnh Xá biến thành vườn Lộc Uyển tất phải có anh em ông Kiều Trần Như, v.v…

Một trò chơi tạm gọi là hoàn mỹ, từ kịch bản, dẫn chuyện, bản tin mở đầu cho đến hồi kết thúc đều phải có sự tương tục xuyên suốt không đầu ngõ mình sở. Các địa danh nhân vật cần tham khảo kỷ, liên đối với nhau, chứ không thể lẫn lộn Ngài Mục Kiền Liên vào xứ Du Na, còn Ngài Phú Lâu Na đi vào địa ngục…gây sự ngộ nhận về thánh tích, lịch sử, đưa đến hoài nghi hoang mang cho trại sinh.

Người đạo diễn không đứng một trạm nào, mà có mặt tất cả các trạm, để khéo léo theo dõi, đôn đốc kiểm tra, tháo gỡ những gút mắt, những múi rối - rất tế nhị và kín đáo. Nhắc mà không phải ra lệnh, không để mất uy tín huynh trưởng trạm trước trại sinh, không vượt quyền hạn của trạm.


G. KIỂM SOÁT CHẶC CHẺ:

Trò chơi lớn là một cuộc tập dượt di hành - thử thách qua gian khổ, vượt khó, trải qua nhiều đoạn đường hiểm nguy, nhiều chướng ngại cản trở. Nếu không có sự chuẩn bị chu đáo, kiểm soát gắt gao, sẽ đưa đến hậu quả phiền não rắc rối khó lường. Vậy nguyên tắc kiểm soát là: Từ hình thức đến tinh thần, từ lời nói đến việc làm.

1. Kiểm soát hình thức:

Qua đội hình trình diện, thể nhập vào trò chơi là một đội chúng áp dụng triệt để hàng đội tự trị, do đó luôn dẫn đầu là đội chúng phó cầm cờ - đoan hậu, kiểm tra sau rốt cầm sổ là đội chúng trưởng. Phải đầy đủ ba lô, gậy, dụng cụ, sắc phục chỉnh tề, phù hiệu, cấp hiệu Đoàn, số trại sinh – khẩu lệnh, thủ lệnh, hàng dọc, hàng ngang…khẩu hiệu, tiếng reo – báo cáo tên, sỉ số tại hàng.

2. Tinh thần kỷ luật:

Qua cách trình diện, sắp xếp đội hình, dày vớ nón mũ, là huynh trưởng trạm có thể đánh giá được tinh thần kỷ luật của đội chúng, khâu kiểm tra dụng cụ, kỷ thuật sắp xếp ba lô của từng cá nhân. Khi cho cả đội chúng nhảy theo nhịp đếm từ chậm đến nhanh, lắng nghe khúc biến tấu của soong nồi, chảo, củi lọc cọc linh kỉnh kêu rơi rớt.

Huynh trưởng trạm cũng đánh giá lời nói qua sự trình diện, lời nói dứt khóat, hiệu lệnh rõ ràng, động tác đồng đều, việc làm phân công cụ thể.

3. Kiểm soát Mật thư bản tin:

Mật thư hay bản tin được phát, đánh hay tìm được, dù mỗi đội chúng chỉ có một bản, nhưng trong quá trình, nhận dịch tất cả thành viên bắt buộc phải vào sổ. Đối với bất cứ thành viên nào trong đội chúng tay của mình đầy dủ trở thành bản văn, cách dịch và bạch văn. Bạch văn chính thức huynh trưởng trạm phải có để đối chiếu kiểm tra - Đối với bất cứ thành viên trong đội chúng kiểm tra Mật thư có dịch đúng không hay đoán mò, chép lén của người khác. Kiểm tra cẩm nang còn nguyên hay đã bóc xé, mất dấu để cho điểm chính xác trong phiếu thông trạm.

Kiểm soát phần dấu đi đường do mình đánh trong phạm vi đã ghi lại đủ chưa. Nếu có dùng đồ bản, la bàn kiểm tra lại tọa đồ, bản đồ lộ trình nếu có.

4. Kiểm tra dụng cụ đội chúng:

Căn cứ vào phiếu phân công từ đội chúng trưởng. Xem ai, mang vác thứ gì từ lều cọc, gậy, nồi, soong, chảo, củi, hộp cứu thương, dụng cụ sửa xe (nếu đi xe đạp), hộp kim chỉ nút cá nhân…Huynh trưởng trạm chỉ cần hô một môn bất ky - trại sinh được chỉ định cho tay vào ba lô lấy ra ngay, hay là phải xáo tung cả ba lô để tìm. Đấy là mặt đức tính ngăn nắp gọn gàn – cẩn thận. Tạo cho trại sinh có sự sắp xếp khoa học, khi hữu sự là có ngay dù đang trong đêm tối. Kiểm tra một vật dụng quan trọng đó là hộp cứu thương (cảm cúm, đau bụng, thuốc đỏ, băng cá nhân, dầu gió, kể cả kim chỉ nút…)

Trang bị bảo hộ, giày, vớ, nón, dây cấp cứu, MISSING

Kiểm soát chặt chẽ từng thành viên của đội chúng, có sự bổ khuyết cho nhau. Do đó tinh thần chung đội chúng là chính. Nhưng cá nhân nào cũng phải có cái thông thường cần thiết, không phải ỷ lại hoàn toàn vào người khác. Bảng ghi đầy đủ là bảng cộng lại toàn bộ đội chúng.


H. LƯỜNG TRƯỚC TRỞ NGẠI:

Một trò chơi lớn dàn trải trên một địa bàn rộng lớn, qua nhiều địa hình phức tạp, việc gặp gỡ trở ngại tất nhiên phải có không nhiều thì ít. Cái kinh nghiệm qúy báu mà chúng ta tích lũy được là tiên liệu tình huống trước, để nếu có xảy ra thì cũng chỉ là tối thiểu, và không có gì phải hổn loạn, nổi tam bành lục tặc làm mất quan điểm. Trở ngại trước tiên là mất dấu đi dọ cố trở nghịch ngợm xóa bỏ, hoặc bị trâu bò mang phải có thể bị mưa gió xóa nhòa. Việc đánh dấu đúng quy luật, bên phải vừa tầm nhìn, có sự kiểm tra ghi lại các dấu đã đánh chính xác.

Huynh trưởng soạn trò chơi, mã hóa mật thư phải lượng giá, đây là ôn lại những môn đã học, không phải đánh đố, cho nên làm sao không dễ quá hóa xem thường, khó quá hóa vô duyên. Nên lường trước mật thư nào, cẩm nang đó, niêm phong cẩn mật bạch văn hoặc cách mở mật thư, có như vậy trò chơi được thuận lợi, tiến hành liên tục. Vì anh có vẻ đích trước cũng chỉ là “hóa thành”. Chỉ mở được các khóa trần lao liểu ngộ được trò chơi mới là mục đích của chúng ta.

Kinh nghiệm cho biết trò chơi bằng tọa độ thu hút sự tò mò, tìm hiểu của trại sinh, nhưng chỉ cần sai một ly giác đi một dặm dài. Do đó cần hổ trợ mỗi đội chúng, ít nhất có một trại sinh am hiểu la bàn, biết xác định điểm đứng, điểm đỉnh cần ngắm. Cũng cần có cẩm nang cho sẵn tọa độ mẫu, mỗi khi biết lạc, phải trở lại điểm đứng, để mở cẩm nang.

Quý thời gian cũng là vốn quý của trò chơi. Nếu vì ách tắc kéo dài ảnh hưởng toàn trại. Thời lượng ngắn dài cho từng nội dung, từng loại đối tượng trại sinh để áp dụng thời gian nhanh chậm cho hợp.


I. BỒ TÁT ĐI KHÔNG ĐỂ LẠI DẤU VẾT:

Là đoàn viên Gia Đình Phật Tử, chúng ta ý thức rằng, một hành động của chúng ta luôn có những con mắt theo dõi ta, dù vô tình hay cố ý. Qua một trò chơi lớn cả đoàn người hùng hậu rầm rộ rống rán ào ào tràn qua, rồi dừng lại, rồi tiến lên, làm sao không để lại dấu vết hoang tàn dưới bước chân. Khi cuộc chơi tàn, ngày trại mãn. Sau lời cảm ơn rời đất trại, ai về nhà nấy. Hậu quả lưu lại trên núi đồi cây cỏ, ắt hẳn có ảnh hưởng đến môi sinh, môi trường, nếu chúng ta không lưu ý khắc phục, hậu quả sẽ tệ hại hơn, đừng xem thường một mẫu tàn thuốc, đóm lửa tàn, vỏ hộp, túi xốp, giấy vụn, v.v…nơi bước chân người đi qua, dù chỉ một người không ý thức đã lưu lại biết bao phiền toái, huốn là 10 người, 100 người.

Khi kết thúc trò chơi, rời đất trại mà người sau đến đánh giá “đã có một đoàn người ô hợp; vô ý thức đã qua đây”, chúng ta nghĩ thế nào về tính giáo dục của trò chơi, phiền não từ đó dấy lên. Và chính đó là ma chướng đã nắm được bước chân ta rồi, chưa nói lần sau trở lại bị từ chối thẳng thừng, hoặc bị đuổi như đuổi ma, với nhiều lý do, phóng né bừa bải, cầu nghẹt, vòi nước hư, dậm hoa, phá kiến, v.v… những lý do mà chúng ta cũng không thể chấp nhận được thế thì trách ai?

Huynh trưởng Gia Đình Phật Tử phát nguyện học và tu theo hạnh Bồ tát (Bồ tát tại gia) mỗi việc làm là mỗi giải thoát, tu hành, vì nhỏ nhất. Một nơi chúng ta đi qua không để lại dấu vết, phiền não ma chướng biét đâu mà tìm. Ta đến đem lại niềm vui, ta đi để lại nổi nhớ, dù rừng hoang không chặt phá cây cỏ vô cớ - chắc chắn mấy lần sau trở lại đều được trải chiếu hoa mà mời.


J. KẾT THÚC LƯU LUYẾN:

Trò chơi lớn đến cao độ, khi các nhân vật được hóa thân, xuất thần nhập hóa, mọi điều thiện ác, tốt xấu, gian xảo, thẳng ngay, trung, nịnh đều hiển hiện rõ nét qua sự cười đắc thắng, nhăn nhó thất vọng, giận dỗi mặt tái xanh, tức tối mặt đỏ bừng… tìm đâu xa…khỏi cần bắt mạch, bệnh chúng sanh khổ đã lộ rỏ môn một. Lúc nào cần một giọt nước cam lồ, một câu pháp thoại, gợi lại sự chi phối của vô thường-Bởi lẻ qua trò chơi lịch sử nhân vật năm năm, mười năm, đến chục năm, trăm năm vùn vụt qua theo bước chân đi của hành giả. Bản tin đầu tiên mới phát mà nay đã tản cuộc chơi - Mới ra sức dành từng tất đất, từng ngọn cây, bằng mọi giá leo lên tới đỉnh, bất chấp cháy bỏng đốt cho được đèn vô tận, hay bằng mọi thủ đoạn đoạt cho được bảo bối…chiến thắng rồi, tiếp theo là cái gì!

Ôi tuổi trẻ, chiến thắng vĩ đại của ASOKA - đứng trước cửa thành hoang vắng, ngập máu bốc mùi tanh xác người, dưới trăng vàng lạnh lẻo, tiếng cú rúc rợn người – Ôi chiến thắng đây ư! Còn ai để cai trị, để hoan hô!

Văng vẳng đâu đây lời pháp nhủ “chiến thắng trăm vạn quân chưa hầu đã chiến thắng. Tự thắng chính mình mới là chiến công oanh liệt nhất” – ta tự thua ta rồi! chính nhà viết truyện Kim Dung cũng ngộ được cái lý đó mà đẻ ra tác phẩm “Độc cô cầu bại”, và hởi các A Dục Vương hôm nay; trong hăng say chiến thắng nếu được trăng ngà in dấu ấn vào tuổi trẻ háo thắng – khi ngộ được lý vô thường – chơn thường liền ló dạng – đó mới thật là bảo sở - là trò chơi đã thành công trong lưu luyến, in dấu ấn chia tay, kỷ niệm khó quên, và đời áo lam không sờn chí, không phai màu lý tưởng.

Điều quan trọng là qua mỗi trò chơi, mà mỗi thành viên đều rút ra được một bài học kinh nghiệm tự thân - muốn như vậy phải tập lắng nghe – nghe mọi người – nghe thật rõ tiếng nói của tự thân mình.  

 

Webmaster: chuyenvienweb-gdptvnac@yahoo.fr