Truyện Cổ Phật Giáo

Thượng Tọa Thích Minh Chiếu Sưu Tập

trở về Kinh Sách

Chồn và Sư tử

Truyện Cổ Phật Giáo

A     B     C      D     Đ

G     H     K      L     M

N     O     P      Q     S

T     V     X      Y  
 

Trong thời quá khứ, lúc ḍng vua Bra-ma-na trị v́ xứ Ba Ra Na Thi, có một gia đ́nh Sư tử gồm cha, mẹ và hai con, một trai, một gái. Cậu trai tên là Mê Năn. Chẳng bao lâu cậu lớn lấy vợ. Gia đ́nh từ đấy thêm một miệng ăn. Mỗi ngày Mê Năn phải ra khỏi hang, đi đông đi tây, săn thú đem về nuôi dưỡng song thân, vợ và em. 

Một hôm, trong khi đi t́m miếng ăn hàng ngày, Mê Năn gặp một con chồn nằm sát trên cỏ, đầu cúi rất lễ phép. Bộ hầm hừ, thét như sấm nổ, chàng hỏi: 

- Chồn làm ǵ ở đây? 

- Bẩm Chúa Công, chồn khép nép thưa, chúng con biết hôm nay có chúa Công đi ngang đây, nên quỳ đón từ sáng sớm đến giờ để chào mừng. 

Bẩm tánh kiêu hănh, Mê Năn nghe mấy lời tưng bợ của Chồn, lấy làm đắc ư. 

- Thế là Chồn biết bổn phận con dân, Chúa Công khen cho đó. Thôi đứng dậy về cùng ta. Chồn vâng vâng dạ dạ, khúm núm đứng dậy và trỗi bước theo sau Sư tử. 

Nhưng cha chàng, vừa thoáng thấy người khách lạ vào hang là tỏ ư không bằng ḷng ngay: 

- Mê Năn con, Chồn là giống quỷ quyệt, xảo trá khôn lường, bất nghĩa bất tín, con nên đề pḥng mà đừng thân cận. Hăy đuổi quách nó đi cho cha an dạ. 

Mê Năn không trả lời, nhưng không đổi ư. Chàng giữ Chồn ở lại làm bạn tác sớm chiều. 

Một hôm, Chồn ngọt dịu bảo Mê Năn là chồn thèm thịt ngựa, Mê Năn hỏi: 

- Ở đâu có ngựa? 

- Dạ, ở bờ sông Ba Ra Thi. chồn đáp. 

- Ngươi hảy dẫn đường ta đi. 

Không đợi bảo hai lần, Chồn hối hả làm hướng đạo. 

Băng rừng vượt núi, chẳng bao lâu cả hai đến bờ sông, một bầy ngựa nơn nà, lớn có nhỏ có, đang trầm ḿnh dưới nước, hí hú nô đùa. Lẹ như chớp nhoáng, Sư tử phóng ḿnh vồ một con ngựa con rồi lao ḿnh trở lên bờ sông, một mạch chạy về hang, phía sau có Chồn nỗ lực đuổi theo, nét sung sướng lộ trên gương mặt. 

Ông lăo Sư tử nghiêm nghị: 

- Con đă sanh sự rồi đó, Mê Năn. Ai đời lại dám bắt ngựa của vua mà ăn. Coi chừng, một ngày kia, vua nổi trận lôi đ́nh, sẽ truyền cho lính nă tên th́ mười mạng con cũng không c̣n. Sư tử mà ăn thịt ngựa th́ sống lâu bao giờ! Hăy nghe ba, từ nay đừng sanh tâm bắt ngựa nữa. 

Mê Năn không trả lời. Quá tin ở tài nhảy cao chạy lẹ của ḿnh, phần một bên Chồn cứ nịnh hót, chàng bất kể lời huấn từ, hễ đôi ba hôm là cùng chồn đi đánh cắp một con ngựa về làm tiệc. 

Chẳng bao lâu, Vua hay tin, dạy đem ngựa vào nhốt trong ṿng thành không cho ra bờ sông nữa. Thế mà Mê Năn và chú quân sư Chồn vẫn lập thế bắt tha được vài con. 

Vua dạy làm chuồng nhốt, song cài cửa khóa. Vô ích. Năm mười hôm là có tin ngựa mất. 

Vua giận quá, hỏi kế trừ gian ở các quan. Một vị đại thần tiến cử một tay thiện xạ, có tài giết thú dữ. Vua cho đ̣i vào và phán hỏi. Nhà thiện xạ quả quyết, nếu Sư Tử c̣n trở lại, th́ trong một phát chàng sẽ hạ mănh thú, đem xác về nạp vua. Hoan hỷ, nhà vua hứa trọng thưởng. 

Đến đêm, nai nịch hẳn ḥi, bên đeo cung, bên vắt tên, nhà thiện xạ ẩn ḿnh trong bóng tối, sau một trụ đá. Tiếng trống trên vọng đài vừa sang canh ba, chàng nghe có tiếng sột sạt. Sư tử tới, phía sau có chú Chồn. Nhưng là tay sảo quyệt, chồn không tiến bước mà núp lại phía sau. 

Sư Tử phóng ḿnh một cách nhẹ nhàng lên đầu tường, nhảy xuống đất, chạy bay lại chuồng ngựa. Chàng thiện xạ tự bảo:” Sư Tử lẹ lắm, bắt ngay lúc này, e hạ nó không được. Chi bằng đợi nó cơng ngựa chạy ra sẽ hay”. Chàng vừa suy nghĩ xong là Mê Năn đă trở lại mé tường, trên vai nặng trĩu một con ngựa. Chuyển hết thần lực, chàng thiện xạ buông tên. 

Rống lên một tiếng, Sư Tử té bạt qua một bên, rồi góp sức tàn, nhảy vượt lên mặt thành, bỏ ngựa, miệng kêu : “Ta bị thương rồi”. 

Chồn nghe tiếng la của bạn và hơi gió tên bay, biết chuyện chẳng lành. “Thế là hỏng! Thôi đành tiên bảo kỳ thân. Ai có số nấy, ta phải lo phận ta”. Nói xong, Chồn quặp đuôi chạy một mạch về hang ḿnh, không đoái hoài ǵ đến Mê Năn.

Tuy máu ra nhiều, Mê Năn vẫn cố gắng la lết về với gia đ́nh, nhưng vừa thấy mặt cha, mẹ, vợ, em là chàng ngă ra tắt thở. 

Thấy con ḿnh mẩy đẫm máu, cha mẹ Mê Năn biết chàng đă bị bắn trọng thương và chú Chồn gian xảo kia là nguyên nhân của tai nạn thảm khốc. Tức tưởi, mẹ chàng kể lể: “Mê Năn con ơi! Như thế này cho con biết để trước không nghe lời cha mẹ dạy. Hễ chơi với kẻ ác th́ không toàn thân là vậy. Nếu con không nghe lời xúi biểu của Chồn th́ nay đâu ra nông nỗi này”. 

Cha chàng cũng cảm động: “Cha đă nói mà! Kết bạn với kẻ xấu th́ cái chung cuộc bao giờ cũng không hay. Con nghe chi đứa nịnh bợ để cho thân thể phải đầm đ́a những giọt máu đào của mẹ con đă chan sớt cho con? 

Em gái chàng, sụt sùi: “Anh Mê Năn ơi! Anh thấy chưa, trước kia nếu anh nghe lời cha dạy, th́ ngày nay anh em ta đâu có chia ĺa như thế này. Anh có ăn năn chăng, hỡi anh? Không bỏ vào tai những lời minh chánh, là tự ḿnh làm cho ḿnh mù quáng, người xưa quả nói không sai”. 

Vợ Mê Năn cũng khóc: “Tại ḿnh không khéo kết bạn, nên mới chết oan uổng. Ai đời lại hạ ḿnh thân cận với kẻ ḷng dạ bẩn thỉu, để cùng với nó bị đời khinh nhạo, chê bai”. 

Trên đây là một câu truyện chính Đức Phật đă thuật lại để giáo hóa một Sa di thường hay lai văng với những bạn bè không tốt. 

Phật thuyết vừa xong, vị Sa di liền tỏ ngộ, đoạn tuyệt với những bạn xưa và đắc quả Tu đà hoàn. 

Thiện Tâm 

“Nghe lời chê bai mà giận là làm ng̣i cho người dèm pha, nghe câu khen ngợi mà mừng là làm mồi cho người nịnh hót”.