Tam Tạng Kinh Ðiển


Bình Anson - 1995 -


 

trở về Kinh Sách

Phụ chú: Kinh điển Ðại Thừa (Mahayana, Bắc Tông)

Tam tạng
 Kinh điển

1- Kết tập lần đầu
2- Kết tập lần 2
3- Kết tập lần 3

4- Kết tập lần 4
5- Tam tạng kinh điển
6- Ðại tạng Việt ngữ
***Tham khảo

Phụ chú
- Kinh điển Ðại thừa

 

 

Kinh điển Ðại Thừa xuất hiện về sau nầy, vào khoảng đầu Công nguyên (CN) -- 300 đến 700 năm sau ngày Phật nhập Ðại Niết bàn, không rõ nguồn gốc xuất xứ với nhiều giả thuyết khác nhau, không biết do ai kết tập vào thời kỳ nào, ban đầu là vài bộ kinh ngắn rồi dần dà xuất hiện các bộ lớn hơn với văn phong không đồng nhất, và ngày nay cũng không còn nguyên bản trọn vẹn. Một số đã được dịch sang chữ Hán và chữ Tây Tạng qua nhiều thời kỳ khác nhau bởi nhiều dịch giả thuộc những tông phái khác nhau, và được lưu truyền đến ngày nay. Một số kinh điển Hán tự khác thì lại không có nguồn gốc rõ ràng, mặc dù lấy danh là lời Phật dạy nhưng có lẽ đã được trước tác tại Trung Hoa trong thời kỳ Phật giáo mới được phát triển tại đó.

Kinh điển Ðại Thừa là một tập hợp các bài giảng của Ðức Phật, các luận giải của tăng sĩ, và ngữ lục của các tổ sư. Ngoài tạng Luật -- trên cơ bản rất tương tự với tạng Luật Pali, còn có tạng Kinh gồm có các bộ A Hàm -- dịch thuật từ nhiều nguồn khác nhau -- và các kinh điển mới, và tạng Luận gồm các tác phẩm chú giải và luận thuyết của các vị tăng sĩ Ðại thừa về sau nầy. Có thể nói tính đa dạng và phong phú của kinh điển Ðại thừa là kết quả của một sự dung nạp hỗn độn, không có hệ thống và tiêu chuẩn rõ ràng, các tài liệu về Phật giáo -- hoặc có vẻ mang tính cách Phật giáo nhưng lại pha trộn các giáo thuyết khác -- xuất hiện rãi rác trong các thế kỷ đầu Công nguyên trong thời kỳ hình thành tông phái nầy.

Dưới đây là liệt kê sơ lược danh sách kinh điển Phật Giáo Ðại Thừa [a,b]:

1. Trước thời Long Thọ (Nagarjuna, sơ tổ của Ðại thừa Phật giáo, thế kỷ III CN):

Kinh Ðại phẩm Bát Nhã
Kinh Tiểu phẩm Bát Nhã
Kinh Diệu Pháp Liên Hoa
Kinh Hoa Nghiêm
Kinh Ðại Vô Lượng Thọ
Kinh Thủ Lăng Nghiêm Tam Muội
Kinh Duy Ma Cật

Trước tác của Ngài Mã Minh (Asvaghosa, đầu Công nguyên):

Phật sở hạnh tán
Ðại Trang Nghiêm luận
Thập Bất thiện nghiệp đạo
Lục thú luân hồi
Sự sư pháp Ngũ thập tụng
Ni Kiền Tử vấn vô ngã nghĩa
Ðại tôn địa huyền văn bản luận
Ðại Thừa khởi tín luận

2. Thời Long Thọ (Nagarjuna), Ðề-Bà (Deva), Bạt-Ðà-La (Bhadra):

2.1 Ngài Long Thọ trước tác nhiều bộ luận, nhưng dịch sang Hán gồm:

Trung quán luận
Bồ đề tâm ly tướng luận
Thập nhị môn luận
Hồi tránh luận
Ðại trí độ luận
Phương tiện tâm luận
Thập trụ Tỳ Bà Sa luận
Khuyến phát chư vương yếu kệ
Thập bát Không luận
Tán pháp giới tụng
Ðại thừa phá hữu luận
Quảng đại phát nguyện tụng
Bồ đề tư lương luận

2.2 Ngài Ðề-Bà trước tác:

Bách luận
Bách tự luận
Quảng bách luận

2.3 Ngài Bạt-Ðà-La trước tác:

Chú thích Trung luận

3. Sau thời Long Thọ:

Kinh Thắng-Man
Kinh Giải Thâm Mật
Kinh Ðại Bát-Niết-Bàn (Ðại thừa Niết-Bàn)
Kinh Lăng-Già

4. Thời Vô Trước (Asanga, thế kỷ IV-V CN):

4.1 Trước tác của Ngài Di-Lặc (Maitreya):

Du-Già Sư Ðịa luận
Ðại Thừa Trang nghiêm kinh luận
Thập địa kinh luận
Trung biên phân biệt luận

4.2 Trước tác của Ngài Vô Trước (Asanga):

Hiển dương Thánh giáo luận
Kim Cang Bát-nhã Ba-la-mật-đa kinh luận
Nhiếp Ðại thừa luận
Thuận Trung luận
Ðại Thừa A-Tỳ-Ðạt-Ma tạp luận

4.3 Trước tác của Ngài Thế Thân (Vasubandhu) thì rất nhiều, nhưng các bộ sau đây đã dịch sang Hán:

A-Tỳ-Ðạt-Ma Câu-Xá luận
Nhiếp Ðại Thừa luận thích
A-Tỳ-Ðạt-Ma Câu-Xá bản tụng
Thập địa kinh luận
Duy thức Tam thập tụng
Diệu Pháp Liên Hoa kinh Ưu-Bà-Ðề-Xá
Duy thức Nhị thập tụng
Vô Lượng Thọ kinh Ưu-Bà-Ðề-Xá
Ðại Thừa Bách pháp Minh môn luận
Chuyển Pháp luân Ưu-Bà-Ðề-Xá
Ðại Thừa Ngũ uẩn luận
Kim Cương Bát-nhã Ba-la-mật kinh luận
Phật tính luận
Lục môn giáo thọ tập định luận

(Bình Anson, tháng 12-1998)

[a] Giác Ngộ, số 126, tháng 08-1998.
[b] Thích Thanh Kiểm, 1995. Lược sử Phật giáo Ấn độ

 

 

Webmaster: chuyenvienweb@gdptvnac.net