1/ Bối cảnh diễn tiến thời cuộc hiện tại :

a) Thế giới :
- Sự phát triển của khoa học (các ngành tự động, thông tin, vi tính,...) khiến chủ nghĩa duy vật đè nặng đời sống, khiến đạo đức xă hội suy đồi, dẫn đến khủng bố, cướp giật, truyền nhiễm những bệnh nan y, ...
- Những hiện tượng Vô thường (tai nạn giao thông : xe lửa, máy bay, tàu thủy, xe hơi, ...), thiên tai (động đất, băo lụt,...) khiến t́nh trạng suy thoái tinh thần trầm trọng, đưa đến nhiều đức tin mê tín dị đoan, nhiều tà phái xuất hiện với nhiều tín đồ (đặc biệt là những thành phần trí thức) tin tưởng mù quáng.

b) Quốc nội :
- Áp lực chính trị giáo điều, bảo thủ vẫn đè nặng, cứng ngắc trên cuộc sống người dân, người Việt Nam vẫn cố đ̣i hỏi những thứ quyền căn bản của con người v́ chưa được sống như con người.
- Sự đánh phá Đạo Đức, Tôn giáo của chủ nghĩa Cộng Sản trong những thập niên cuối thế kỷ 20 vẫn tiếp tục khiến xă hội mất đạo đức và suy đồi trầm trọng.

Với t́nh trạng thời cuộc như vậy, thanh thiếu niên trong cũng như ngoài nước ngày càng bị ảnh hưởng những tệ đoan trầm trọng. Trước ngưỡng cửa thế kỷ mới, trước một hậu quả của thế kỷ cũ để lại, với mục đích của tổ chức GĐPT, với vai tṛ đào tạo, giáo dục, người Huynh trưởng GĐPT của thế kỷ 21, Anh Chị Em (ACE) sẽ phải làm ǵ ?

2/ Quan điểm của người Huynh trưởng GĐPT đối với tự thân :

- Nhận rơ mục đích đầy cao cả của tổ chức, nên cần :

• Tiếp tục thừa hành di sản đạo đức , phương pháp của các bậc tiền bối để lại nhằm duy tŕ tổ chức v́ GĐPT là một tổ chức giáo dục con người đầy đủ 3 phương diện Bi, Trí và Dũng.

• Không phải giáo dục trẻ mà chính là giáo dục ḿnh.

• Rèn luyện t́nh cảm, ư chí trên tinh thần Bi Trí Dũng.

• Hiếu học Phật Pháp và cố gắng t́m hiểu rốt ráo những lời của Đức Như Lai để lại.

• Lấy Tứ Nhiếp Pháp làm căn bản trong khi hành sự.

-  Lănh trách nhiệm, chịu trách nhiệm và dấn thân theo sự thăng trầm với tổ chức.
- Tránh bị lôi cuốn một cách vô ư theo cuộc sống hướng về vật chất.
- Xác định vị trí (giáo dục, lănh đạo) âm thầm, lặng lẽ của ḿnh trong xă hội. Và v́ mục đích (giáo dục) mà lựa Phật giáo làm nền tảng chứ không phải v́ Phật giáo mà thu hút thanh niên.
- Tinh tấn không ngừng trong tu học, giữ vững lập trường tinh thần, dũng cảm đương đầu nghịch cảnh ngoại cũng như nội.
- Luôn lấy con người làm mục đích : Trở thành một công dân, một trang thanh niên, thanh nữ lư tưởng mà ḿnh hằng mơ ước. Chúng ta đang ở thế kỷ 21, nền giáo dục ngoài xă hội đă dạy cho đàn em chúng ta nhiều suy nghĩ đầy tính ích kỷ, cá nhân chủ nghĩa. Đứng trước đàn em, ta phải nh́n rơ ràng rằng : Đó không phải là một tập thể ngu ngơ, cầm tay chỉ việc, nói sao nghe vậy, và chính ta cũng không muốn các em của ta như thế. Đối với một đứa em chỉ nghĩ đến cái lợi bản ngă ; Để giáo dục, nếu ta không chỉ rơ ích lợi của tổ chức mang lại cho em đó và cái được mà em sẽ có trong nền đạo đức Phật giáo, th́ vai tṛ giáo dục của ta không thành tựu, và ta chỉ ôm một giáo án dù cao siêu đến bực nào đi nữa, ta cũng chẳng bao giờ hoàn thành trách nhiệm !!!
- Tư duy luôn được tu chỉnh để cảm thông với tuổi trẻ nhằm tạo phương tiện gần gũi để giáo dục.

3/ Quan điểm của người Huynh trưởng GĐPT đối với xă hội :

- Minh định chính xác tư duy xă hội (t́nh cảm, suy nghĩ, ...), nhất là đối tượng chính của ḿnh : Các em Thanh Thiếu niên.

- Minh định chính xác nhu cầu tinh thần của Thanh Thiếu niên, và t́m phương tiện hướng dẫn nhu cầu tinh thần mà các em cần phải có :

• Đạo Đức dựa trên tinh thần Phật giáo (điểm này không nên nhầm lẫn là một nhà truyền giáo, dù rằng là truyền giáo đạo Phật).

• Hănh diện với tổ chức GĐPTVN.

- Nhận rơ : những thành quả của sự phát triển khoa học kỹ thuật chỉ là những phương tiện giúp chúng ta mang nhiều lợi ích cho cuộc sống con người hơn nếu chúng ta nhận định và sử dụng đúng ư nghĩa của sự phát triển đó.

4/ Thực hành :

Từ những bối cảnh hiện nay, những quan điểm trong, ngoài như vậy, người Huynh trưởng mới t́m được những phương hướng giáo dục hợp thời, hợp lư để thực hành vai tṛ của ḿnh qua h́nh thức :

a) Thân giáo :
   - Nghiêm tŕ giới luật của người Phật tử.
   - Không quản ngại. Hăng say. Không sợ lỗi lầm. Luôn sám hối, sửa đổi.
   - Làm gương trong công tác. Luôn hiện diện.
   - Tổ chức. Phân công. Hướng dẫn. Phối hợi. Thông tin và Đôn đốc. Bố thí, lợi hành, đồng sự.

b) Khẩu giáo : Giữ trọn chữ TÍN. Duy tŕ không khí lư tưởng. Ái ngữ.

Đặc biệt tại hải ngoại :
Duy tŕ di sản văn hoá dân tộc :
   - Việt ngữ cho thiếu niên.
   - Truyền thống đạo đức gia đ́nh, tập quán cổ truyền, lịch sử, v.v... cho thanh niên.

Tạo ra mô thức sinh hoạt mới :

• Phật pháp :
  - Giờ Phật pháp trong GĐPT tại hải ngoại này không thể theo khuôn khổ cũ, không bắt buộc hoặc nhất thiết chỉ giảng dạy bằng tiếng Việt, nhất là ở vài địa phương, phần đông đoàn sinh là những em sinh trưởng tại hải ngoại, khả năng hiểu tiếng Việt không nhiều. Tránh những h́nh thức ngồi giảng, ngồi nói và bắt các em ngồi nghe như những giờ thuyết pháp dành cho người lớn. Ở một xă hội mới, ở một thế kỷ mới này, Phật pháp phải được truyền đến các em qua các chứng minh, ví dụ cụ thể trong thực tế, qua những kinh nghiệm trong cuộc sống của ngay chính các em để từ đó các em không ngộ nhận Phật pháp, không mê tín và sẽ có ḷng tin vững chắc.
  - Trong giờ Phật Pháp dẫn nhập một bài pháp rất ngắn gọn (giảng những danh từ chuyên môn và đưa ra các ví dụ có tính cách gần gũi với các em). Có thể t́m những chứng minh khoa học hiện tại mà trong kinh Đức Phật đă giảng giải trước đây hơn hai ngàn năm. Sau đó đưa ra một vài giả thuyết để các em cùng đàm thoại. Đây nhằm mục đích để các em tập nói tiếng Việt, suy nghĩ theo giáo pháp mà các em vừa tiếp thu.

•  

• Hoạt động thanh niên:
  - Giờ chuyên môn :
    + Nói đến giờ chuyên môn, chúng ta sẽ nghĩ ngay đến Morse, đến nút dây, đến những tṛ chơi sinh hoạt ṿng tṛn, và cũng sẽ thấy rằng những thứ đó ngày nay rất ít được dùng đến, nhưng cũng không có nghĩa rằng những thứ đó hoàn toàn vô ích và vô nghĩa. Tuy nhiên, trong cuộc sống, xă hội hiện nay các em c̣n phải được hướng dẫn, bồi dưỡng ở những khía cạnh chuyên môn khác nhiều hơn để nâng cao khả năng nhằm giúp ích cho cuộc sống sau này.
    + Nên nếu thấy vô dụng th́ ta có thể bỏ đi những phương tiện sinh hoạt không c̣n thích ứng với thế hệ hiện tại, ví như : morse, gút, thêu thùa, thiên văn... thay vào đó chương tŕnh học về vi tính (lập homepage, liên lạc qua Email, xử dụng và điều chỉnh máy vi tính), thể thao (ngoài những bộ môn như bóng đá, bóng chuyền, vũ cầu... anh chị HT cần t́m ṭi và phổ biến nhiều về các tṛ chơi cổ truyền của VN hoặc vơ thuật), luật lệ giao thông,v.v...
    + Ngoài ra đối với các em thích hoạt động trí óc th́ có thể được hướng dẫn thêm về khả năng nói chuyện, tŕnh bày trước đám đông, về cách thức giữ ǵn sức khoẻ, pḥng chống những bệnh thông thường, về những điều lệ, luật pháp căn bản trong cuộc sống, ... Và riêng c̣n một điều quan trọng nữa là không nên tách rời vấn đề học vấn của các em với sự sinh hoạt của các em trong GĐPT. Chúng ta có thể dùng những giờ học chuyên môn này để giúp đỡ cho những em gặp khó khăn trong học đường, từ đó các em yên tâm hơn khi đi sinh hoạt và để tránh cho trường hợp các phụ huynh đang mang tư tưởng : "Thôi, cho các em nó ở nhà, lo học trước cái đă ! Đi sinh hoạt chiếm mất thời gian học nhiều quá, chẳng thấy có tiến bộ chi cả !!!" ngăn cản các em đi sinh hoạt.

- Văn nghệ : Dù rằng trong thập niên cuối thế kỷ 20, trong chúng ta không ai có thể phủ nhận là văn nghệ sân khấu đă đóng vai tṛ tích cực trong sinh hoạt chính của nhiều đơn vị GĐPT tại hải ngoại, và chủ chốt trong sự duy tŕ văn hoá dân tộc, nhưng không nên xem đây là phần chính trong chương tŕnh sinh hoạt, để đừng biến GĐPT thành một đoàn hát trẻ.

• Tinh thần: GĐPT đặt mục đích đào tạo thanh, thiếu và đồng niên trở thành người hữu ích cho xă hội. Chính v́ vậy, điều quan trọng là trong sinh hoạt của GĐPT anh chị nên chú tâm nhiều đến tư tưởng xă hội tại địa phương đang cư ngụ. Hướng dẫn một cách cụ thể cho các em biết dung ḥa triết lư đông phương ứng dụng vào xă hội tây phương. Anh em như thể tay chân: Để tạo t́nh tương thân tương ái giữa các anh chị em, trong chương tŕnh sinh hoạt nên dành thời gian cho các em có cơ hội học hỏi lẫn nhau. Ví dụ: Trao đổi những khó khăn gặp phải trong gia đ́nh, trường học. Qua đó các em có được sự liên lạc mật thiết hơn.

Muốn vậy, khả năng cần có của người Huynh trưởng :

- Lănh đạo. Và cần nhấn mạnh hơn nữa là lănh đạo trong t́nh thương yêu, đùm bọc đàn em. Không nên lầm lẫn với vai tṛ lănh đạo trong độc quyền, độc quyết. Đă sang thế kỷ 21, nền dân chủ, tự do sẽ khó có thể chấp nhận một vai tṛ lănh đạo mà mọi lời phán ra của người lănh đạo như là một "thánh chỉ" như thiên niên kỷ trước. Vai tṛ lănh đạo trong tinh thần Phật giáo cao quư ở chỗ là lănh đạo trong t́nh thương vô tận, điều này rất rơ ràng khi ta chiêm nghiệm giới luật của Như Lai đă chế. Ngài lănh đạo Tăng đoàn, nhắn nhủ chư Tăng, Ni và Phật tử nghiêm tŕ giới luật từ nơi t́nh thương bao la vô bờ của Ngài, chứ không dùng giới luật như "thánh chỉ" để áp đặt và bắt buộc, hay thậm chí dùng h́nh phạt răn đe. Dù thực tế giới luật đó quả là Thánh chỉ theo đúng nghĩa của nó, nghĩa là lời chỉ dẫn của bậc Thánh. Xem lại lịch sử nhân loại của thiên niên kỷ trước, "thánh chỉ" thường được phát ra từ những con người, chứ bậc Thánh th́ không khi nào nói lời ḿnh là "thánh chỉ" cả. Là người huynh trưởng ta nên chiêm nghiệm điều này trong vai tṛ lănh đạo.

- Tầm nh́n xa, gần, về những biến chuyển trần cảnh chung quanh : chính trị, tôn giáo, y tế,... để luôn thức tỉnh (chứ không lao xao chạy theo) : GĐPT là một thực thể luôn luôn tiến bộ, do đó huynh trưởng phải luôn luôn tin tưởng vào sự tiến hoá để từ đó, khi đứng trước ngưỡng cửa của thế giới văn minh, của thế kỷ 21, huynh trưởng sẽ không chùn bước, không ngần ngại khi bước vào. Mở rộng trí óc, tầm nh́n, mạnh dạn tiếp nhận những tiến bộ, biết ngoại nhập, không thủ cựu, ôm ấp cái kiến thức lỗi thời, biết học hỏi, dù là học hỏi nơi chính đàn em của ḿnh và không v́ đó mà đố kỵ và ganh ghét. Nhưng cần luôn thức tỉnh để nhận định, cân nhắc hơn thiệt của điều mới và so sánh với điều cũ. Không lao xao chạy theo mù quáng mà không suy nghĩ, v́ sẽ rất dễ đi theo các tà phái, các chủ thuyết chính trị, hoặc các quan niệm y tế vô ư thức (như dung túng quan hệ t́nh ái nam nữ theo một qui luật tự nhiên quá đáng ... để rồi gây ra bao nhiêu bệnh tật thời đại : sida,...)

- Sự bao dung, quảng đại để giáo dục (không nên chấp chặt vào một thành kiến nào đó).

- Vững tâm hoà ḿnh với thanh niên để giáo hoá : Phát triển trí óc không chưa đủ. GĐPT không phải là những Đại học, những Cao Đẳng để đào tạo những kỹ sư, tiến sĩ, mà mục đích chính là gầy dựng con người, đưa con người thật sự đến với con người, và nhất là những con người ở thế kỷ mới này, mà đối tượng gần nhất cho người huynh trưởng là những đàn em, là những đồng sự chung quanh ḿnh. Trước khi bước qua thế kỷ mới, thử nh́n lại vào thế kỷ đă qua để thấy rằng chúng ta đang sống và đang hướng dẫn các em bằng lư thuyết hơi nhiều. Những Lục hoà, những Tứ nhiếp pháp, cái Học không chưa đủ, cái TU của chúng ta đang thực tập đến đâu ? Ngày nay nh́n lại, sự thật cho thấy rằng, các t́nh cảm giữa huynh trưởng và huynh trưởng, các t́nh thương giữa huynh trưởng và đoàn sinh c̣n quá ít ỏi. Và nếu so với thế hệ của những anh, chị đi trước (của 4 thập niên cuối thế kỷ 20), th́ t́nh thương thật sự trong GĐPT hiện tại có được như thời các anh chị đó hay không ? Điều đó đ̣i hỏi phải có sự thực tập, thực tập từng bước. Đến với các em bằng con người thật của ḿnh, phải xem rằng các em là ḿnh, ḿnh là các em vậy ! Đối với đồng sự, bỏ đi cái lư luận sẵn có của ḿnh, thay đổi cách nh́n, nguyện bỏ chấp, bỏ ngă, bỏ sân si, giận hờn. Không đắn đo, e ngại khi ngồi lại với nhau v́ một mục đích chung. Đừng thờ Đức Phật như một h́nh ảnh cao xa vời vợi, mà hăy thờ cái Phật tánh ngay chính trong người của ḿnh, của các em và của người đồng sự.

- Luôn un đúc và dấn thân cho lư tưởng.

- Tại hải ngoại nên trau giồi ngoại ngữ để tiếp xúc gần gũi với các em hơn (song ngữ trong phương cách truyền dạy, giảng giải về Phật Pháp) Nh́n xa hơn, không đóng khung GĐPT trong phạm vi nhỏ hẹp, nhất là vào thế kỷ mới này, Phật giáo là một tôn giáo đang thật sự đi vào cuộc sống của người Tây phương, mà trong đó thành phần giới trẻ không ít. Tạo điều kiện để người bản xứ t́m hiểu về cách thức sinh hoạt, về mục đích và đường hướng của tổ chức GĐPT, để từ đó tạo được sự cảm thông với họ. Để làm được việc đó, huynh trưởng phải đầy đủ khả năng ngôn ngữ và GĐPT ở tại địa phương phải có một sự sinh hoạt đúng cách.

- Luôn theo dơi những bước tiến, thành quả của khoa học để áp dụng phương tiện kỹ thuật khoa học, thông tin, y học tối đa (có như vậy mới dễ dàng trong phương thức giáo dục các em trẻ đă thu nhập ít nhiều kiến thức khoa học hiện đại).

Lời kết :

Bài viết cô đọng trong những ư chính và chỉ nêu thêm vài diễn ư nhỏ, mà chú trọng phần lớn cho một huynh trưởng ở hải ngoại, nhưng ta có thể đoán trong thập niên tới, trong nước cũng bị ảnh hưởng như ở hải ngoại nên tư thế sẵn sàng của một huynh trưởng trong nước cũng sẽ không khác hải ngoại. Bài viết không lập lại, hoặc nêu lại nội dung của các ư chính, hay những từ ngữ mà các bậc Anh, Chị đi trước đă lập đi lập lại nhiều lần.

Với câu hỏi, cũng là tiêu đề : Huynh Trưởng của Thế kỷ 21 : Anh, Chị là ai ?

Ta có thể tóm lại : Huynh trưởng của thế kỷ 21 về mặt ư thức hệ đơn thuần chỉ là một huynh trưởng đúng nghĩa của thế kỷ 20 với niềm tự hào về truyền thống, đạo đức và trách nhiệm của Tổ chức (thừa hưởng di sản ư thức hệ của các bậc tiền bối). Về mặt thực hành, Anh (Chị) chỉ hơi khác biệt bậc đàn Anh (Chị) của thế kỷ 20 ở chỗ cải tiến tư duy để hoà hợp với thế hệ hiện tại, dấn thân một cách dũng cảm để hội nhập và đương đầu với làn sóng duy vật, cũng như các ư thức hệ cuồng tín (cả tôn giáo lẫn chính trị) luôn ŕnh rập trước cửa để xô ngă đàn em mà thôi !!!

Đội Lửa - Trại Huyền Trang Âu Châu 7/99