Anh chị áo lam thân mến !

Sau cuộc chiến năm 1975, màu lam theo những đợt sóng tỵ nạn tung bay khắp thế giới. Nơi đâu có sự hiện diện của cộng đồng người Việt tỵ nạn, nơi đó lý tưởng màu lam được nung nấu nhờ những anh chị Huynh Trưởng định cư và nhờ quý thầy cô, từng là những vị Cố vấn giáo hạnh hoặc Cố vấn giáo lý cho GÐPT tại quê nhà. Lúc đó tại Âu châu chưa có BHD, vì lẽ đó mà hình thức thành lập và điều kiện thành lập của các đơn vị lúc bấy giờ rất khác biệt. Ðến năm 1992 thì BHD TƯ GÐPT tại Tây Ðức được hình thành, một năm sau đó BHD GÐPT VN Âu châu được thành lập, BHD TƯ GÐPT tại Tây Ðức đổi danh hiệu là BHD GÐPT VN Ðức quốc; kể từ đó sự thành lập GÐPT mới có sự đồng nhất, vì vậy bài viết này chỉ đề cập đến kinh nghiệm thành lập một đơn vị GÐPT sau 1993.

Muốn trình bày kinh nghiệm thành lập một GÐPT, mà không đề cập đến mục đích của GÐPT sẽ là một thiếu sót lớn. Do đó, dẫu biết anh chị đã nắm rõ mục đích ấy, song vẫn xin lập lại:

GÐPT được hình thành nhằm mục đích đào tạo thanh thiếu đồng niên trở thành những người Phật tử chân chánh, góp phần xây dựng xã hội trên tinh thần Phật giáo.

Ngoài ra, cũng cần nhắc lại vị trí của GÐPT tại hải ngoại, đặc biệt là tại Âu châu. Trong GHPGVNTN tại Âu châu, có một vụ gọi là Thanh niên vụ, do một vị trong Giáo Hội làm Tổng Vụ Trưởng, vị này sẽ lãnh đạo GÐPT, cụ thể là chỉ thị trực tiếp BHD GÐPTVN ÂC. Nằm dưới BHD ÂC, có các BHD quốc gia như Ðức, Hòa Lan, Pháp v.v...Các BHD quốc gia sẽ trực tiếp hướng dẫn các đơn vị GÐPT nằm trong quốc gia mình. Bên cạnh hệ thống hàng dọc này, các đơn vị còn liên lạc theo hệ thống hàng ngang với Ban chấp hành chi hội tại địa phương. Ðể cho sự sinh hoạt của GÐPT trong hai hệ thống này được nhịp nhàng và đúng với đường lối của tổ chức, các đơn vị phải thi hành đúng nội quy và thể lệ hành chánh do BHD ban hành (xin xem thêm các tài liệu : Nội quy GÐPT VN ÂC, Cẩm nang Huynh Trưởng GÐPT, Gia Trưởng v.v...)

Hiện nay tại Âu châu, sinh hoạt của các GÐPT tạm gọi là dậm chân tại chỗ, không còn sức sống mạnh mẽ như buổi đầu, vì vậy mà có những ưu tư không phải là vô cớ, chẳng hạn như: Tương lai GÐPT tại Âu châu sẽ đi về đâu? Tại sao số lượng đoàn sinh mỗi ngày giảm đi? Tuy là giới trẻ ở hải ngoại thích tìm hiểu về đạo Phật, nhưng hình như không tha thiết mấy với sinh hoạt GÐPT. Phải mặc đồng phục ư ? Còn phải giữ đúng nội quy nữa ? Không phát nguyện có được không ? Những chữ như : chỉ thị, thi hành, quyết định, lục hòa, tứ trọng ân v.v... nghe lạ quá ! Sao mà trái ngược với tư tưởng tự do và chủ nghĩa cá nhân mà thế hệ trẻ đã thừa hưởng ở xứ này ! Những sự mâu thuẫn ấy đã làm nhọc tâm không biết bao nhiêu Huynh trưởng mới vào nghề, để rồi anh chị tự hỏi mình : Thành lập thêm các đơn vị GÐPT có còn cần thiết nữa hay không ?

Anh chị áo lam thân ! Người viết cũng từng hỏi mình câu này rồi tìm được một câu trả lời quả quyết rằng : cần thiết lắm chứ ! Năm xưa vì muốn ngăn chận nền văn hóa nô dịch, sự đồng hóa ngoại bang, vì muốn làm sống lại trong tuổi trẻ nếp sống cao đẹp của tổ tiên, những giá trị nhân bản, cổ truyền của dân tộc, nên cụ Lê Ðình Thám đã sáng lập ra GÐPT, mà phong trào chấn hưng Phật giáo lúc đó tại Việt Nam và các xứ lân cận đã làm thuận duyên cho GÐPT phát triển mạnh mẽ. Ngày nay tại xứ Âu, các tổ chức Phật giáo của người nước ngoài được hình thành rất nhiều, đây không phải là thời kỳ hưng thịnh của Phật giáo là gì ? Riêng giới trẻ Việt Nam, phần lớn là sinh trưởng ở xứ người, nếu không tìm được một ngôi nhà tâm linh để tìm về cội nguồn dân tộc, thì sớm muộn sẽ trở thành một người Âu với nét mặt Á. Sự so sánh hai hoàn cảnh xưa và nay đã giúp người viết thấy được sự cần thiết của GÐPT.

Người viết nghĩ rằng, để chỉ được sự cần thiết này, sẽ có rất nhiều anh chị Huynh trưởng có những cách nhìn sâu sắc hơn, như là cái nhìn của một nhà giáo dục, một nhà tâm lý học, những anh chị đã từng thành lập GÐPT. Còn người viết là đàn em đi sau, kinh nghiệm còn non kém, nhưng muốn tìm tòi về đề tài "Thành lập một đơn vị GÐPT" với mục đích là tự học hỏi thêm chứ không phải để chỉ bày người khác, cho nên nội dung bài này sẽ được viết từ những kinh nghiệm của những bậc anh chị, mà người viết đã học hỏi được.

Thưa anh chị, một GÐPT có thể được thành lập trong những trường hợp sau đây :

- Nếu địa phương đó nằm trong quốc gia chưa có BHD thì cần có giấy ủy quyền của BHD Âu châu mới được phép xúc tiến thành lập, rồi phải trình diện giấy ủy nhiệm này cho tổ chức đại diện Phật giáo tại địa phương, ví dụ như Ban chấp hành chi hội.

- Tại những địa phương đã có một BHD quốc gia, đương nhiên là phải cần giấy ủy quyền của BHD quốc gia đó, với điều kiện là mỗi gia đình phải có ít nhất là hai Huynh trưởng đã dự lớp huấn luyện sơ cấp.

- Ðối với những địa phương không hội đủ điều kiện trên, nhưng đang có nhu cầu cấp bách, thì BHD tại quốc gia đó có thể ủy nhiệm một thành viên trong BHD về địa phương đó sinh hoạt rồi tiến hành việc thành lập, hoặc BHD đào tạo Huynh trưởng tại địa phương đó trước, rồi mới cấp giấy ủy quyền.

Trường hợp sau rất tiêu biểu cho những địa phương tại Âu châu, nên sẽ được trình bày rõ ràng hơn. Dựa theo trường hợp này, việc thành lập phải trải qua hai giai đoạn: vận động và thành lập tạm thời.

Thông thường ở đâu có chùa thì nơi đó có những nhóm Phật tử trẻ sinh hoạt, dưới nhiều hình thức khác nhau như nhóm công quả, nhóm từ thiện, nhóm tu học, nhóm văn nghệ đại diện Chi hội tham gia những công tác cộng đồng v.v... Song có những địa phương không có chùa, cũng không có Niệm Phật Ðường, vì vậy mà những Phật tử trẻ thường đi các chùa lớn khi có đại lễ hoặc khóa tu, những anh chị đó được thấy màu lam lần đầu tiên rồi muốn làm quen ... Có rất nhiều phụ huynh đưa con em đến chùa vào những ngày cuối tuần, mong cho con em được học tiếng Việt, Phật pháp, nhưng lại không có Huynh trưởng hướng dẫn. Nói tóm lại nơi đâu có nhiều Phật tử trẻ, đang cần có một tổ chức sinh hoạt cho giới trẻ, thì BHD nên lưu tâm đến.

Theo thường lệ, nếu tại địa phương đã có ít nhất là hai Huynh trưởng đã dự qua các lớp huấn luyện, thì Chi hội có thể gởi văn thư lên BHD xin thành lập GÐPT. Trường hợp chưa có Huynh trưởng thì Chi hội lên tiếng nhờ BHD cử Huynh trưởng về địa phương đi vận động, chẳng hạn như giới thiệu tổ chức GÐPT đến với Phật tử, đào tạo đoàn sinh và Huynh trưởng tại địa phương đó. Vì vậy mà bước đầu tiên của giai đoạn vận động là những buổi gặp gỡ với phụ huynh và giới trẻ bằng những hình thức như hội thảo, trà đàm, những buổi sinh hoạt ngoài trời với những em tuổi thiếu và oanh. Cách giới thiệu GÐPT hay nhất là giới thiệu những anh chị đó đi tham dự trại họp bạn của BHD hoặc trại hè của các gia đình bạn, với tư cách là cảm tình viên. Hoặc BHD có thể tổ chức trại tại địa phương với sự yểm trợ của Chi hội, để phụ huynh và Phật tử nơi đó được nhìn thấy sinh hoạt của GÐPT rõ ràng hơn.

Trong thời gian đi vận động, nếu BHD thấy anh chị nào đủ điều kiện kết nạp thì tổ chức lễ phát nguyện cho những anh chị này, rồi khuyến khích và giới thiệu cho những anh chị đó đi tham dự những Trại huấn luyện như : Trại huấn luyện Ðội Chúng trưởng, trại Lộc Uyển ... Và giới thiệu những anh chị đó đến sinh hoạt tập sự tại các gia đình kế cận.

Một bước quan trọng khác của giai đoạn vận động là tìm một bác Gia trưởng được chi hội tín nhiệm, để bác hướng dẫn GÐPT về mặt tinh thần, khi gia đình đó có sự bất hòa, có anh chị Trưởng xuống tinh thần, có vài em không nghe lời v.v...Vì lẽ đó mà điều kiện để chọn một bác Gia trưởng phải là tình thương, một tình thương công bằng, thương sáng suốt và hiểu trẻ. Nếu trong Chi hội có những bác hội viên muốn thành lập một GÐPT, nhưng chỉ là để sai làm các công việc trong chùa như là một nhóm công quả, hoặc để làm hàng chào cho đẹp mắt khi chùa có đại lễ, hoặc coi GÐPT như là một tổ chức con nít, ngoài vui chơi không có mục đích cao đẹp nào. Thì đó là lúc mà bác Gia trưởng, người có uy tín trong Chi hội, sẽ lên tiếng để đánh tan những ngộ nhận ấy.

Kinh nghiệm quá khứ cho thấy, giai đoạn đi vận động xây dựng GÐPT trên thực tế có nhiều chông gai, nhưng anh chị đừng nản chí vội, hãy giữ vững ý định chờ một hoàn cảnh thuận tiện hơn, hoặc anh chị cương quyết tiến bước, nếu anh chị không đi ngoài kỷ cương và nội quy của tổ chức, thì đường ta ta cứ đi, thời gian sẽ chứng minh cho sự kiên trì của anh chị là đúng, sẽ trả lời cho những ngờ vực, thiếu niềm tin vào tổ chức GÐPT. Khi anh chị đã quyết tâm như thế và khi địa phương hội đủ điều kiện là có ít nhất là hai Huynh trưởng, thì quá trình hình thành có thể bước sang giai đoạn hai :

Sau khi được BHD cho phép thành lập tạm thời, gia đình đó sẽ sinh hoạt theo mẫu của một gia đình chính thức, có gần đủ những thành phần và nhân sự làm việc như một gia đình chính thức, ví dụ như có một ban Huynh trưởng, có các ngành Thanh, Thiếu và Oanh, có một bác Gia trưởng hướng dẫn tinh thần và có phụ huynh giúp đỡ như một hình thức của Ban bảo trợ v.v...

Trong thời gian này, đoàn sinh chỉ được mặc đồng phục và mang gia đình hiệu mà thôi, chưa được đeo huy hiệu hoa sen, ngoại trừ những đoàn viên từ những gia đình khác chuyển đến. Gia đình chỉ được sinh hoạt tại Niệm Phật Ðường hoặc tại chùa, nếu cần sinh hoạt tại một địa điểm khác, phải được sự chấp thuận của cấp trên. Gia đình địa phương muốn giao tế bên ngoài đều phải qua bác Gia trưởng. Chỉ có BHD mới có quyền kết nạp và tổ chức Lễ phát nguyện cho đoàn sinh chính thức. Trong thời gian chưa được chính thức thừa nhận, ban Huynh trưởng ở địa phương rất cần sự hỗ trợ của BHD và của các gia đình bạn, do đó BHD nên cử vài Huynh trưởng chuyên môn đến địa phương để huấn luyện, trợ lực các hoạt động thanh niên, cung cấp tài liệu, mở trại họp bạn, trại hè v.v...

Sau sáu tháng hoạt động đều hòa, đúng với đường lối và đúng với kỷ cương của tổ chức, BHD sẽ chuẩn bị một lễ công nhận chính thức và ra quyết định chính thức hóa gia đình đó. Danh hiệu của gia đình phải được BHD chấp thuận. Theo hệ thống hàng ngang, đoàn quán sinh hoạt tại đâu thì liên lạc với chị hội tại đó. Ðã là GÐPT chính thức rồi, đơn vị có quyền kết nạp đoàn sinh với điều kiện gia nhập như sau: Những nam nữ Phật tử muốn gia nhập GÐPT phải có đơn xin của phụ huynh xin bác Gia trưởng. Nếu từ 18 tuổi trở lên thì đơn xin gia nhập chỉ cần có hai đoàn viên giới thiệu là đủ. Sau sáu tháng sinh hoạt, nếu được đoàn Trưởng xác nhận là đủ điều kiện, đoàn sinh mới được làm Lễ phát nguyện và được Ban Huynh trưởng công nhận là đoàn sinh chính thức của gia đình.

Anh chị thân, chúng ta sẽ sung sướng biết mấy nếu tổ chức chúng ta sẽ có thêm một cờ sen trắng tung bay trên xứ tuyết này. Anh chị có nghĩ là việc thành lập một GÐPT khó quá không? Riêng người viết đã dùng cách so sánh sau để trả lời. Những bậc làm mẹ trước khi sanh con, phải cưu mang con mình đến chín tháng mười ngày, GÐPT chúng ta là con của Giáo Hội cũng cần có một sự cưu mang như thế chứ. Sanh con khó nhọc, nuôi dưỡng con khôn lớn cũng khó nhọc không kém. Ðối với GÐPT, việc thành lập một đơn vị đã khó, muốn duy trì lại càng khó hơn. Vì vậy mà việc thành lập cần được coi trọng và cân nhắc, giai đoạn vận động và thành lập tạm thời không được hấp tấp, phải có thử thách thời gian, những anh chi nồng cốt của gia đình cần được đào tạo tinh thần cho vững vàng. Nói khác hơn là thời kỳ thành lập cần phải tạo được một nền tảng sinh hoạt vững chắc cho thời kỳ duy trì, để GÐPT đó được chào đời trong một hoàn cảnh thuận lợi, được trang bị đầy đủ tinh thần Bi Trí Dũng trước mọi nghịch cảnh xẩy đến.

Anh chị áo lam thân, một ngày nào đó, hoặc anh, hoặc chị, hoặc chính người viết sẽ được cái hân hạnh mang trọng trách thành lập một đơn vị GÐPT, khi đó người viết sẽ vững tâm hơn vì đã bỏ nhiều thời gian để tìm hiểu và học hỏi, rồi nhờ đó mà người viết đã tìm được một kim chỉ nam cho mình để phấn đấu:

Mục đích sau cùng của tất cả mọi cố gắng, hy sinh của người Huynh trưởng vẫn là để xây dựng con người trên tinh thần Phật giáo, mà đối tượng chính là bản thân mình và những người chung quanh, còn GÐPT chỉ là một phương tiện, nhưng là một phương tiện vô cùng hữu hiệu để giúp cho người Huynh trưởng đạt đến mục đích ấy.